«Επιτελώντας την Ασούρα στον Πειραιά: Προς μια σιιτική ποιητική ‘πολιτισμικής οικειότητας’ με ελληνικές ενσώματες πρακτικές πίστης»

Η προτεινόμενη έρευνα εξετάζει την τελετουργία της Ασούρα, όπως επιτελείται από την Πακιστανική σιιτική κοινότητα στον Πειραιά. Η Ασούρα είναι η μέρα του πένθους για το μαρτύριο του Ιμάμη Χουσσέιν: εγγονoύ του Προφήτη και Τρίτου Ιμάμη, ο οποίος ηγήθηκε μιας εξέγερσης εναντίον του Ομμαϋά Χαλίφη Γιαζίντ Ά και τελικά αποκεφαλίστηκε στην μάχη της Κερμπαλά το 680 μ.Χ. Στη μάχη αυτή βασίζεται το κεντρικό αφήγημα γύρω από το οποίο οι Σιιίτες Μουσουλμάνοι συγκροτούν την πολιτική τους ταυτότητα ως μετανάστες και την θρησκευτική τους ταυτοποίηση ως μειονότητα σε σχέση με τους Σουννίτες Μουσουλμάνους στην Ελλάδα. Η Ασούρα τιμάται κάθε χρόνο μέσω τελετουργιών θρήνου και δημοσίων ακολουθιών που συμπεριλαμβάνουν, σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτομαστίγωμα.

Η εκτός συμφραζομένων εστίαση στην πράξη του αυτομαστιγώματος, η οποία υπερτονίζεται από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, επανισχυροποιεί τοπικά στερεότυπα για τις πρακτικές της σιιτικής κοινότητας ως «ασύμβατες» με «ελληνικές» πολιτισμικές αξίες. Κοινωνικές αναπαραστάσεις των Σιιτών ως «βαρβαρικών Άλλων» ανακαλούνται συχνά στο δημόσιο λόγο ώστε να υποστηρίξουν ισλαμοφοβικά και φυλετικοποιημένα αφηγήματα αντικοσμοπολιτισμού. Αντιμέτωποι ωστόσο με την ξενοφοβία και την κοινωνική αποξένωση, οι Σιίτες επιχειρούν συστηματικά να αρθρώσουν αντι-αφηγήματα «πολιτισμικής οικειότητας» (Herzfeld 2005), τα οποία δίνουν έμφαση στις ομοιότητες μεταξύ της δικής τους θρηνητικής τελετουργίας και ποικίλων ενσώματων επιτελέσεων πίστης από τα πολιτισμικά συγκείμενα του ελλαδικού χώρου, όπως το προσκύνημα στην Τήνο (Dubisch 1996) ή τα Αναστενάρια (Danforth 1989).

Η προτεινόμενη έρευνα έχει έναν τριπλό στόχο. Πρώτον, καταγράφει τον πολιτικό αγώνα της κοινότητας να προάγει διαλεκτικά και πρακτικά ένα όραμα πολιτειότητας βασισμένο σε ενσώματες και συν-αισθηματικές συνισταμένες υποκειμενικότητας. Δεύτερον, αναλύει τον πλούσιο μετασυμβολικό χαρακτήρα που η Ασούρα εκλαμβάνει σε ένα μεταναστευτικό πλαίσιο, καθώς μεταμορφώνεται σε ένα ιδίωμα έκφρασης και διαχείρησης αισθημάτων απώλειας που συνδέονται με μεταναστευτικές διαδρομές. Τρίτον, εκκινώντας από την περίπτωση της Ασσούρα, αλλά και διευρύνοντας την ερευνητική οπτική με αναφορά σε άλλα παραδείγματα θρηνητικών επιτελέσεων, εξετάζει πώς η ποιητική της «πολιτισμικής οικειότητας» αρθρώνεται εκ νέου σε σύγχρονες καλλιτεχνικές πρακτικές, με επίκεντρο τις παραστατικές τέχνες.

για περισσότερες πληροφορίες: https://www.rchumanities.gr/omada-chatziprokopiou-tsibiridou/

TRANSCA, Translating Socio-Cultural Anthropology into Education

Το TRANSCA αποτελεί μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία/έργο Erasmus+ που προωθεί την ένταξη της Κοινωνικο-Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας στην εκπαίδευση για την αντιμετώπιση των πιεστικών κοινωνικών ζητημάτων, όπως η διαφορετικότητα, η μετανάστευση και οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες. Οι πρωταρχικοί στόχοι του έργου περιλαμβάνουν τη συνεργασία ανάμεσα στους θεσμούς εκπαίδευσης εκπαιδευτικών και την Κοινωνικο-Πολιτισμική Ανθρωπολογία, την ενστάλαξη βασικών ανθρωπολογικών γνώσεων σε πρακτικές εκπαίδευσης εκπαιδευτικών και την καινοτόμο αντιμετώπιση της πολυπλοκότητας της ποικιλομορφίας στην σχολική αίθουσα και την ευρύτερη εκπαιδευτική διαδικασία.
Βασικό στοιχείο για το TRANSCA αποτελεί η εισαγωγή αναστοχαστικών ανθρωπολογικών μεθόδων, οι οποίες μπορούν να ενισχύσουν την κατανόηση των βιωμένων εμπειριών των μαθητών/τριών και των εκπαιδευτικών. Μέσα από τη συνεργασία με εξέχοντα πανεπιστημιακά ιδρύματα στην Ελλάδα, τη Δανία, την Αυστρία και την Κροατία, το TRANSCA δίνει έμφαση στις συνεργασίες με Παιδαγωγικές Σχολές, φορείς εκπαίδευση και επιμόρφωσης εκπαιδευτικών και άλλος σχετικούς θεσμούς. Τα βασικά παραδοτέα περιλαμβάνουν μία «Λευκή Βίβλο» βέλτιστων πρακτικών, ένα εγχειρίδιο βασικών επιστημονικών εννοιών και μια σειρά διδακτικών πρακτικών, τα οποία φιλοξενούνται στην ψηφιακή πλατφόρμα του προγράμματος. Το πρόγραμμα TRANSCA επιδιώκει να ενισχύσει την κοινωνική ένταξη στην εκπαίδευση, προωθώντας την κοινωνική συνοχή σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Δείτε την ιστοσελίδα του έργου και τα τελικά παραδοτέα: https://transca.net/en/index

Ομιλία της κ. Κατερίνας Ροζάκου

Την Πέμπτη 5/12/2019 φιλοξενούμε στο ΙΒ’ Κύκλο ανθρωπολογικών & λαογραφικών ομιλιών ΑΠΘ/ΠAΜAK την Επίκ. Καθηγήτρια του Τμήματος Κοιν. Ανθρωπολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου Κατερίνα Ροζάκου.
Το θέμα της ομιλίας της τιτλοφορείται «Οι ταξιδιωτικοί πράκτορες των απελάσεων: Μια εθνογραφία του αεροδρομίου και του προγράμματος ‘υποβοηθούμενης εθελούσιας επιστροφής’ του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης». 
Κατ΄εξαίρεση, η ομιλία θα φιλοξενηθεί στο Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας – Θράκης (Βασ. Όλγας 68) και θα πραγματοποιηθεί στις 6.30 μ.μ.

H οργανωτική επιτροπή,
Αλεξάνδρα Μπακαλάκη, Νόρα Σκουτέρη-Διδασκάλου και Γιώργος Αγγελόπουλος (Α.Π.Θ.),
Έφη Βουτυρά, Γιάννης Μάνος και Φωτεινή Τσιμπιρίδου (ΠΑ.ΜΑΚ.)



Κύκλος ανθρωπολογικών & λαογραφικών ομιλιών Α.Π.Θ./ΠΑΜΑΚ 29.11.2019

Στο πλαίσιο του ΙΒ΄ Κύκλου Ανθρωπολογικών & Λαογραφικών ομιλιών ΑΠΘ/ΠAΜAK σας καλούμε στην ομιλία της Ελένης Παπαγαρουφάλη, Καθ. Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, με τίτλο, “Ήπια διπλωματία: Διεθνικές αδελφοποιήσεις και ειρηνιστικές πρακτικές στη σύγχρονη Ελλάδα”. Η ομιλία θα γίνει την Παρασκευή στις 29 Νοεμβρίου και ώρα 6:30 μμ. στο  Σπουδαστήριο Λαογραφίας που βρίσκεται στο παλιό κτίριο της  Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου (αίθουσα 104).
H οργανωτική επιτροπή,
Αλεξάνδρα Μπακαλάκη, Νόρα Σκουτέρη-Διδασκάλου και Γιώργος Αγγελόπουλος (Α.Π.Θ.), 
Έφη Βουτυρά, Γιάννης Μάνος και Φωτεινή Τσιμπιρίδου (ΠΑ.ΜΑΚ.)

Ομιλία της κ. Ειρήνης Μπότσιου

Η ομιλίας της κ. Ειρήνης Μπότσιου θα πραγματοποιηθεί αυτήν την Πέμπτη 28/11/2019 στις 18.15, στο πλαίσιο του μαθήματος “Μεθοδολογία των Κοινωνικών Επιστημών” με θέμα:

“Η τεκμηρίωση των αντικειμένων της συλλογής του Λαογραφικού και Εθνολογικού Μουσείου Μακεδονίας – Θράκης: Από τα βιβλία εισαγωγής και τις χειρόγραφες καρτέλες στην ψηφιακή βάση δεδομένων”